Прайшло шэсць гадоў. Рэпрэсіі не скончыліся.

7 жніўня ў спіс «экстрэмістаў» дадалі 32-гадовага жыхара Пінска Максіма Дзямчука. Яго асудзілі паводле ч. 2 арт. 293 КК — за ўдзел у «масавых беспарадках». Падрабязнасці справы невядомыя, аднак гаворка ідзе пра пратэсты, якія адбываліся ў Пінску пасля выбараў у жніўні 2020 года.

Сёння ўжо жнівень 2026 года. Ад тых падзей мінула ўжо шэсць гадоў. Людзі жывуць сваім звычайным жыццём: праца, сям’я. Але рэпрэсіўная машына не спыняецца.

Таму разважаць пра істотнае «зніжэнне ўзроўню рэпрэсій» у Беларусі заўчасна. Асобныя памілаванні не адмяняюць таго факта, што рэпрэсіі працягваюцца, а людзей усё яшчэ знаходзяць і караюць за падзеі шасцігадовай даўніны.

Рэжым Лукашэнкі не забыўся на 2020 год і, відавочна, не збіраецца дараваць тым, хто калісьці адважыўся сказаць яму «не». Нават калі чалавек пасля пратэстаў гадамі жыў звычайным жыццём, гэта не гарантуе яму бяспекі.

Пакуль у Беларусі працягваюць саджаць людзей за падзеі 2020 году, гаварыць пра заканчэнне палітычных рэпрэсій проста немагчыма.

БЕЛАРУСКІМ ДАБРААХВОТНІКАМ ВА УКРАІНЕ:
Гонар і мая глыбокая павага тым, хто бароніць іншую краіну, каб уратаваць сваю.
9 жніўня, Беларусь.

Спынілася сэрца Аляксандра Мілінкевіча.

Аляксандр Мілінкевіч — адна з найбольш вядомых постацяў дэмакратычнага руху Беларусі апошніх дзесяцігоддзяў. Ён шмат гадоў змагаўся за еўрапейскую і дэмакратычную будучыню Беларусі. У 2006-м стаў адзіным кандыдатам ад апазіцыі на прэзідэнцкіх выбарах і кінуў выклік рэжыму Лукашэнкі. Неаднаразова сутыкаўся з рэпрэсіямі падчас паездак па Беларусі і сустрэч з грамадзянамі.

Акрамя палітыкі, Мілінкевіч займаўся краязнаўствам ізахаваннем гістарычнай спадчыны. Ён таксама стаў адным з заснавальнікаў Вольнага беларускага ўніверсітэта і яго канцлерам.

У лістападзе 2025 года палітык перанёс складаную аперацыю. Пасля ўмяшання яго стан быў вельмі цяжкім, наперадзе былі месяцы лячэння і рэабілітацыі. Але сёння стала вядома, што жыццё Мілінкевіча абарвалася.

Светлая памяць Аляксандру Мілінкевічу. Шчырыя спачуванні яго родным, сябрам і паплечнікам.

2026 08 09 ПОНЯТИЕ МИРОВОГО ДОГОВОРА — РАЗЪЯСНЕНИЕ ПРИОРИТЕТОВ
https://youtube.com/watch?v=XccDciL4G4g&is=Kjk9T0Txin_7x8Kh

Сёння Мікалаю Статкевічу — 70 гадоў.

Мікалай Статкевіч нарадзіўся 12 жніўня 1956 года ў вёсцы Лядна Слуцкага раёна. Вайсковы па адукацыі, ён на пачатку 1990-х далучыўся да беларускага нацыянальна-дэмакратычнага руху. У 1991 годзе заснаваў Беларускае згуртаванне вайскоўцаў, а ў 1995-м узначаліў Беларускую сацыял-дэмакратычную партыю «Народная Грамада».

За сваю палітычную дзейнасць Статкевіч не аднойчы трапляў за краты. У 2004 годзе яго асудзілі за арганізацыю пратэсту супраць вынікаў парламенцкіх выбараў і рэферэндуму. У 2010-м ён стаў кандыдатам у прэзідэнты і пасля разгону Плошчы быў арыштаваны, атрымаўшы шэсць гадоў калоніі. На волю палітык выйшаў у жніўні 2015 года.

У трэці раз Статкевіча затрымалі 31 мая 2020 года па дарозе на перадвыбарчы пікет у Мінску. Пазней яго асудзілі на 14 гадоў калоніі асаблівага рэжыму і адправілі ў калонію ў Глыбокае, дзе ён правёў больш за два гады ў рэжыме інкамунікада.

11 верасня 2025 года Статкевіча разам з іншымі вызваленымі палітвязнямі прывезлі да літоўскай мяжы. Ён адзіны адмовіўся ад прымусовай высылкі з Радзімы, вярнуўся на беларускі бок і зноў апынуўся за кратамі. У калоніі ён перанёс інсульт.

19 лютага 2026 года Мікалай Статкевіч нарэшце вярнуўся дадому ў Мінск. Як ён сам сказаў у інтэрв’ю нямецкай газеце Zeit, свайго цяперашняга статусу ён не ведае.

Сёння яму 70 гадоў. Нягледзячы на ўсе здзекі рэжыму, Мікалай Статкевіч не зламаўся і не здаўся. Рэжым не здолеў адабраць у яго галоўнае: перакананні, годнасць і права самому вырашаць свой лёс.

З Днём нараджэння, Мікалай Віктаравіч! Жадаем здароўя, сіл і як мага больш гадоў у той свабоднай Беларусі, за якую Вы змагаецеся ўсё жыццё.

ЧАМУ Ў ІХ 80, А Ў НАС - ТОЛЬКІ 20?
Інфармацыі ў зняволенні вобмаль. Асабліва, калі гадамі сядзіш у адзіночнай камеры (гэта аналаг ПКТ у калоніі для асабліва небяспечных рэцыдывістаў). Нават тэлевізар не бачыў за ўвесь час там. Незалежных грамадска-палітычных газет і часопісаў у краіне не засталося. Мусіў нават выпісваць "Советскую Белоруссию". Тым болей, што навык савецкіх часоў па здабычы інфармацыі з прапаганды нікуды не знік. Здабытая такім чынам інфармацыя нярэдка выклікала вялікія пытанні да замоўнікаў прапаганды.
Напрыклад, пару гадоў таму ў штотыднёвым дадатку да той жа "Советской Белоруссии", які завецца "Саюз", прачытаў, што ў Бранскай вобласці РФ шырока выкарыстоўваецца пшаніца беларускай селекцыі. Там жа прачытаў, што сярэдняя ўраджайнасць гэтай пшаніцы па ўсёй вобласці - 80 цэнтнераў з гектара. А у самой газеце, без дадатку, было напісана, што ўраджайнасць пшаніцы ў суседніх з Бранскай Магілёўскай ды Гомельскай абласцях Беларусі - каля 20 цэнтнераў з гектара. У 4 разы меней! Адразу ўзнікла маса пытанняў. Адкуль такая каласальная розніца?
Глеба? Падобная, амаль што аднолькавая.
Клімат? Падобны, мо на Магілёўшчыне і Гомельшчыне нават павінна быць крыху цяплей. Бо ў нашым рэгіёне, чым больш на Ўсход, тым халадней.
Тэхніка? Павінна хапаць, бо МТЗ ды "Гомсельмаш" ужо, мабыць, не ведаюць, куды падзець свае трактары ды камбайны.
Людзі? Дык на Браншчыне нібыта такія ж - нашчадкі радзімічаў, якія яшчэ ў канцы XIX стагоддзя лічылі сябе беларусамі. У лейтэнантскім юнацтве сустракаў салдат з Браншчыны, якія размаўлялі на добрай беларускай мове, хоць і здзіўляліся, калі я ім пра гэта казаў.
Моцныя традыцыі земляробства? Дык у познія савецкія часы Бранская вобласць разам са Смаленскай былі ледзь не прыкладам разбурэння сельскагаспадарчай вытворчасці і дэградацыі вёскі.
Пасяўны матэрыял? У дадзеным выпадку - там і там пшаніца беларускай селекцыі, калі ў нас яе яшчэ не замянілі кітайскай.
Дык у чым прычына такой велізарнай розніцы ва ўраджайнасці цяпер?
Не сачыў, але, здаецца, крамлёўскія начальнікі па тэлевізару хлебаробаў вырошчваць хлеб не вучаць, на верталёце над палеткамі не лётаюць. Ды й небяспечна там зараз лётаць - могуць і збіць. Нягледзячы на вайну з Украінай, "бітву за ўраджай" у РФ не вядуць, штрафных батальёнаў адмыслова для гэтай "бітвы" не ствараюць, мабілізацыі ва ўстановах і прадпрыемствах для яе не праводзяць. Нават лепшыя камбайнёры там з кожнага праса перадавым досведам не дзеляцца.
Але ж у выніку - у іх 80, а ў нас толькі 20.
А мо, якраз у гэтым і прычына, што не вучаць, не лезуць з публічнымі парадамі, не лётаюць і не вядуць бітваў, а проста не замінаюць людзям рабіць сваю спрадвечную справу ды зарабляць?
Скажу шчыра, я не стаў тады хаваць гэтай сваёй высновы. Наадварот, шырока дзяліўся ёй з суседзямі з ШІЗА і ў адзіночках. Не ведаю, магчыма, менавіта таму дадзеныя пра ўраджайнасць пшаніцы ва ўсходніх абласцях Беларусі з таго часу так цяжка адшукаць. Бо мяне там слухалі ўважліва. Напрыклад, можна было расказаць рэальную анекдатычную гісторыю сукамернікам у ШІЗА, а потым, па вяртанні ў адзіночку, пачуць яе з радыёкропкі ўжо ў пераказе вядомага персанажа. Мо, таму цяпер і публікуюцца дадзеныя толькі пра ўраджайнасць ў асобных перадавых сельгаспрадпрыемствах ды ў заходніх рэгіёнах краіны, якім пашанцавала быць вызваленымі на 20 гадоў пазней.
Але ўсё гэта не дае адказу на пытанне, чаму, ўсё ж, у суседняй, некалі занядбанай, вобласці Расіі ўраджайнасць у 4 разы вышэй, чым у нас? Гэтае пытанне ўзнікае кожны раз, калі выпадкова трапляеш на шматлікія рэпартажы пра ўборачную, на тэлевізійныя павучанні галоўным начальнікам хлебаробаў, як ім працаваць, на інтэрвью перадавікоў жніва. Але замест адказу ў галаве чамусьці круціцца жартоўная прыказка, зноў жа, з лейтэнантскага юнацтва: "Дело было не в бобине, раздолбай сидел в кабине".

Солдат свободной Беларуси

Его командир — свобода. Его окоп — везде, где есть угроза независимости его страны. Его армия — те, кто готов встать рядом.

Мы все вместе однажды отпразднуем день рождения Николая Статкевича в свободной Беларуси. И пусть это будет не следующий юбилей, а намного раньше:

https://qnl9lx-c97-org.cdn.ampproject.org/c/s/qnl9lx.c97.org/ru/news/2026/8/14/694739/

2026 08 16 ДОПОЛНЕНИЕ ИНФОРМАЦИИ О ЧЛЕНСТВЕ В ПРОФСОЮЗЕ.
https://youtube.com/watch?v=Hbbd_vpDLfQ&is=wYr2LJ-5jUKXR5F2

СПЫНІЦЬ РАСКОЛ
5 гадоў таму з нашым народам здарылася трагедыя - у выніку адмысловай спецаперацыі, шляхам масавых дэманстратыўных рэпрэсій, мэтанакіраванага запалохвання і арганізацыі адпаведных публічных прыкладаў ды інфармацыйнай кампаніі ў Сеціве да эміграцыі з Беларусі былі схілены, як мінімум, паўмільёна нашых суграмадзян. Да прыкладу, гэта аналагічна, як з Расіі раптоўна з'ехала б болей за 7 мільёнаў чалавек. Любая еўрапейская дзяржава у сітуацыі агульнаеўрапейскага дэмаграфічнага крызісу імкнецца заахвоціць сваіх грамадзянаў заставацца на Радзіме, ствараць там сем'і, нараджаць і гадаваць дзяцей. Бо кожны чалавек, незалежна ад яго палітычных схільнасьцяў, ўяўляе сабой каштоўнасць для сваёй краіны, якая, ўрэшце, у маленстве плаціла грошы яго бацькам, бясплатна адукоўвала яго, пры неабходнасці лекавала. Улічваючы якасць гэтых выгнаных з Беларусі людзей, сярэдні ўзровень іх адукацыі ды актыўнасць, эканоміцы нашай краіны, перспектывам яе развіцця нанесены каласальны ўрон. Па сутнасці, правячы рэжым за кошт будучыні нашага народа зрабіў бясплатны падарунак іншым дзяржавам. Прычына гэтага, як мінімум, безадказнага дзеяння - не толькі помста за перажыты ў 2020 годзе страх. Не толькі жаданне любым коштам назаўсёды захаваць кантроль і ўладу над краінай, якое дакладна было сфармулявана ў фразе, сказанай галоўным тутэйшым начальнікам гады чатыры з нечым таму ў Маскве з нагоды масавай эміграцыі расійскіх мужчын з-за мабілізацыі: "Не надо жалеть, что они уехали. Они же все равно были не за вас".
Думаю, што масавая "зачыстка" Беларусі ў 2021 годзе адбывалася, таксама, і як перадваенная падрыхтоўка да ўварвання расійскіх войскаў ва Украіну з нашай тэрыторыі. Каб прадухіліць пратэсты ці актыўныя дзеянні ў тыле расійскай групоўкі на нашай зямлі.
"Зачыстка" была праведзена. І зараз за межамі Беларусі жывуць сотні тысячаў нашых суайчыннікаў. Гэтыя людзі могуць быць патэнцыялам для будучага развіцця вольнай Беларусі, а могуць быць нашай стратай. Таму вельмі важна, каб мы не гублялі пачуцця еднасці і агульнай адказнасці за будучыню Беларусі.
Але жыццё ёсць жыццё. Людзі мусяць ўладкоўвацца ў тых умовах, у якіх яны апынуліся. Часта вельмі адрозных ад звыклых тут. Гэта іншыя турботы, іншыя людзі, іншая дзяржава. Нават ужо і іншая супольнасць - дыяспара. Якая, як і любая іншая супольнасць, дзеліць усіх на"сваіх" і "не сваіх" ды імкнецца, каб "сваіх" рабілася болей. І сваю ўвагу і салідарнасць скіроўвае найперш на "сваіх". Пэўнае адчужэнне паміж намі па розныя бакі мяжы непазбежна нарастае і гэтаму трэба супрацьстаяць.
Найперш, важна, каб мы паважалі выбар адзін другога і не лічылі чужымі адзін аднаго. Але, калі беларусы замежжа хочуць некалі вярнуцца на Радзіму без рызыкі для сябе і самапрыніжэння ў нейкіх "камісіях", калі яны, ўвогуле, хочуць, каб за імі стаяла свая Радзіма, то трэба разумець, што ўсё гэта, у найбольшай ступені, залежыць ад тых беларусаў, якія засталіся на сваёй зямлі. Таму - спыніце ў сацыяльных сетках абразы ў іх бок, перастаньце наракаць сваім знаёмым ці сваякам, што яны "дурні, бо дагэтуль не звалілі". Будзьце проста ўдзячныя тым, хто зрабіў і робіць гэты небяспечны зараз выбар на карысць сваёй краіны, бо яны - гэта асноўны шанец на вызваленне і захаванне Беларусі.
Не буду хаваць, што мяне ўразілі не толькі салідарнасць беларусаў дыяспары ў адносінах адзін да аднаго, да дэпартаваных палітвязняў, але і значна меньшыя праявы такой салідарнасці да тых, хто пасля вызвалення застаўся ў Беларусі ў непараўнальна больш складанай сітуацыі - пад пастаяннай пагрозай паўторнага зняволення, без права нават на банкаўскі рахунак і тэлефонны нумар, без магчымасці знайсці нармальную працу (я тут зусім не пра сябе). Узгадаем, напрыклад, няўдалы збор сродкаў для вызваленых палітвязняў, якія былі пакінутыя у Беларусі, у параўнанні з салідарнымі зборамі на дэпартаваных.

Я не хачу ўлазіць у пытанне арганізацыі кіраўніцтва дыяспарай. Гэта справа, найперш, самой дыяспары. Але ёсць пытанне, якое хвалюе ўсіх беларусаў. Зараз усіх нас у адну нацыю звязваюць беларускія незалежныя інтэрнэт-рэсурсы. І яны павінны паказваць прыклад сапраўды незалежнай прафесійнай журналістыкі. Але кідаецца ў вочы выразная ангажаванасць і нават самацэнзура некаторых рэсурсаў. Я маю дастатковы досвед, каб зразумець, што гэта ангажаванасць, як і некалі на роднай зямлі, звязана з крыніцамі фінансавання. Але ж зараз, нібыта, гэтае фінансаванне ажыццяўляецца еўрапейскімі структурамі ў межах падтрымкі ўсёй беларускай дэмакратыі. Як я зразумеў, размеркаваннем падтрымкі паміж канкрэтнымі беларускімі рэсурсамі займаюцца кіруючыя структуры дыяспары, якія і атрымоўваюць найбольш увагі ад гэтых рэсурсаў. Усё, як некалі было тут - "хто дзяўчыну корміць, той яе і танцуе". Толькі бурлівая дзейнасць "офісаў" і "кабінетаў" цікавая найперш для ўладальнікаў ды насельнікаў гэтай нерухомасці. Большасць беларусаў тут абыякавая да яе. Ну ды нічога - людзі пацерпяць дзеля магчымасці ўбачыць іншую, важную для сябе інфармацыю. Але з другога боку, калі наша краіна вызваліць сябе, у якасці ўзору еўрапейскага прафесіяналізму, аб'ектыўнасці ды крытычнага стаўлення да злоўжывання ўплывамі да нас прыедуць каманды беларускіх журналістаў, навучаных прафесійна за грошы паказваць чорнае белым ці наадварот? Дзякуй, не трэба. Тут такіх аж зашмат. Вучыцеся лепшаму.
Для мяне відавочна, што пытанне размеркавання дапамогі беларускім дэмакратычным інтэрнэт-рэсурсам з боку структур ЕС павінна вырашацца незалежным непалітычным органам і па аб'ектыўным крытэрыям. Думаю, што прадстаўнікі гэтых рэсурсаў здольны супольна выпрацаваць такія крытэрыі.
А ўсім беларусам па абодва бакі мяжы хачу сказаць:"Будзем разам, каб Беларусь жыла!"